Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
16 grudnia 2018
jesteś naszym gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Zatrudnię fryzjerkę lub podnajmę stanowisko, tel. 501 143 827

Usługi:

Remonty, budowlane, ogrodzenia, tel. 513 137 581

Sprzedam:

Działki budowlane 800 - 1200 m2 Prażmów, tel. 602 77 03 61

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 66) 5/2004

    W Czersku w XVIII i XIX w., obok przedstawicieli stanu mieszczańskiego m.in. rodzin Szynkiewiczów (Szymkiewiczów), Zębowskich (Zembowskich), Zwolińskich, Ostrowskich, Grotowiczów, Zawadzkich, Węgiełków, Paczesnych, Woydatów i innych, mieszkała też w mniejszości szlachta. W aktach nazwiska mieszczan poprzedza tytulatura famatus - sławetny lub rzadziej honestus - uczciwy, a szlachty nobilis - szlachetny. Dwie części miasta należały do bogatej szlachty: Łochowszczyzna i Karczewszczyzna.

    Nazwa Łochowszczyzna pochodzi od nazwiska Łochowski. W 1789 r. Józef - burgrabia czerski i Bogumiła Łochowscy ochrzcili syna Jana Andrzeja. W aktach metrykalnych z lat 80. i 90. XVIII w. wymieniony jest Antoni Łochowski, mieszkaniec Czerska, podwojewodzi (vicepalatinus) czerski (zmarł w 1795 r. w wieku 60 lat). Podwojewodzi nie był zastępcą wojewody, lecz jego urzędnikiem. Pilnował z ramienia wojewody rzetelności wag i miar, ustalał ceny, ogłaszane następnie w tzw. taksach podwojewodzińskich, sprawował sądownictwo nad Żydami oraz chrześcijanami zamieszkującymi w miastach jurydyki zamkowe. Akta stanu cywilnego z okresu Księstwa Warszawskiego, z lat 1808-1810, wymieniają m.in. Józefa Łochowskiego dziedzica części Czerska lub possesora, podwojewodzica miasta Czerska. Wiadomo, że w 1824 r. pełnił funkcję burmistrza. W latach 50. XIX w. dziedzicem osady (lub majętności) Łochowszczyzna zwanej w granicach Czerska położonej był, zamieszkały w Warszawie, Michał Mazurkiewicz - lekarz wojskowo-szpitalny w randze generała, radca stanu, kawaler wielu orderów.

    Najstarsza wzmianka o Karczewszczyźnie zapisana jest w akcie chrztu z 1741 r. Katarzyny, córki chłopa (laboriosus - pracowity) Jakuba Reczki i Barbary de [z] Karczewizna. W innym akcie chrztu, z 1751 r. wymieniona jest jako matka chrzestna sławetna, a więc mieszczka Zofia Nowacka szynkarka (tabernatria) de Karczewszczyzna. Tylko w nagłówku aktu zgonu Wawrzyńca Piroga w służbie szlachetnego Adama Trzaski pojawiła się nazwa Karczewczizna, jako części Czerska. Inne części miasta, występujące często w aktach metrykalnych, to Wójtostwo i Poświętne, które należało do miejscowego kościoła. W obrębie każdej z części Czerska znajdowały się karczmy, także w tej należącej do probostwa.

    Dla części szlacheckiej Karczewszczyzna zwanej w obwodzie miasta Czerska położonej w 1820 r. założono akta hipoteczne. Dla tej nieruchomości przyjęto wówczas nazwę Dobra Karczewszczyzna.

    W 1 połowie XVIII w. Karczewszczyzna należała do Ossolińskich. Wdowa (w aktach nie zapisano imienia) z Siennickich Ossolińska sprzedała majątek rodzinie Trzaska w 1758 r.

    W 1806 r. nabywcą Karczewszczyzny, która znajdowała się wówczas w rękach Piotra i Józefy Trzaska, został generał major wojsk pruskich Krzysztof Wilhelm Chlebowski (za jego czasów Karczewszczyznę nazywano Chlebowszczyzną). W poprzednim roku Chlebowski spisał testament, czyniąc swoją jedyną sukcesorką żonę Joannę Eleonorę z Teperów. Testament zawiera m.in. zapis, że Karczewszczyzna w czasie ostatnich wojen [była] mocno zniszczona.

    W aktach stanu cywilnego z 1809 i 1810 r. wymieniony jest urodzony Franciszek Rogowski dzierżawca (posesor) części wielmożnego generała Chlebowskiego.

    Wdowa Chlebowska w 1816 r. zdecydowała o sprzedaży majątku. Mieszkała wówczas w dobrach Regnów w powiecie rawskim przy swoim zięciu Józefie Szymanowskim, dziedzicu tychże dóbr. Kontrakt kupna i sprzedaży podpisała z Janem Bogumiłem Gerth, konsyliarzem skarbowym, zamieszkałym w Warszawie, w Czersku w 1816 r., w kancelarii Jana Pomian Ostromęckiego aktowego publicznego notariusza powiatu czerskiego. Chlebowska sprzedała części swe dziedziczne w mieście Czersku leżące tak z mieyskich iako i szlacheckich gruntów złożone.

    W następnym roku Jan Bogumił Gerth, zatrudniony w Ministerstwie Skarbu Królestwa Polskiego, sprzedał wraz z żoną Eleonorą z Akkermanów szlachecką część Karczewszczyzna zwaną pod miastem Czerskiem w województwie mazowieckim pułkownikowi Wojsk Polskich Józefowi Pągowskiemu i jego małżonce Barbarze z Chrzczonowskich.

    Przedmiotem sprzedaży stała się nie tylko szlachecka Karczewszczyzna, lecz także nieruchomości miejskie. Gerth w 1805 r. nabył od Piotra Wolańskiego, obywatela miasta Czerska, posesję w rynku tegoż miasta pod numerem 43 wraz z gruntami. W 1806 r. dokupił sąsiednią posesję w rynku pod numerem 44 wraz z gruntami od Józefa Bieńkowskiego.

    Na terenie Karczewszczyzny znajdowała się karczma. W 1811 r. karczmarzem był Stanisław Sanowski, w 1812 r. Icek Jakubowicz, a w latach 1822-1824 karczmę dzierżawił arendarz Izrael Nazban.

    Pułkownik Pągowski zmarł w 1837 r. Pozostawił 5 dzieci: Annę, Józefę, Martynę, Emilię i Walerego. Józef Pągowski były pułkownik Wojsk Polskich Krzyża Woyskowego kawaler przed śmiercią mieszkał w Górze i był pisarzem w magazynie solnym. W 1843 r. umarła Barbara Pągowska, współdziedziczka Karczewszczyzny w Czersku.

    W 1845 r. tytuł własności dóbr ziemskich Karczewszczyzna z przyległościami ustalony został na imię Walerego, Martyny zamężnej Górskiej, Emilii, Józefy i Anny Pągowskich. Rodzeństwo posiadało także prawem wieczystej dzierżawy folwark Weteranów, stosownie do kontraktu z Rządem Królestwa Polskiego, zawartego w 1841 r. Ponadto w 1845 r., również na zasadzie wieczystej dzierżawy, Pągowscy objęli w posiadanie Probostwo Czersk pod miastem Czerskiem położone, lecz względem tej realności jeszcze kontrakt z Rządem nie został spisany.

    Jeszcze w tym samym roku Walery, reprezentując siebie i siostry, dobra Karczewszczyzna z posiadłościami i gruntami w mieście pod numerami 43 i 44, a także prawo wieczystej dzierżawy folwarku Weteranów i folwarku Probostwo Czersk sprzedał wdowie Teresie Jadwidze z książąt Druckich Lubeckich, hrabinie del Campo Scypion (Scipio). Hrabina zmarła w 1847 r. w Petersburgu, w wieku 73 lat. Pozostawiła jedyną córkę Marię Wincentę Genowefę (urodzoną w 1794 r.. w parafii Szczuczyn, córką Józefa Scypion starosty lidzkiego). Ciało zmarłej, dla pogrzebania w dobrach familijnych, przewieziono do kościoła Piaski w parafii Olszew, w guberni mińskiej.

    Nie wiemy jak długo posiadała majątek Maria z hrabiów del Campo Scypion, wdowa po księciu Ksawerym Druckim Lubeckim, zamieszkała w Warszawie; z pewnością jeszcze w 1857 r.

    W 1866 r. dobra należały do Grzegorza Baranieckiego, urzędnika ówczesnego ministerstwa - Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych (wówczas hrabina mieszkała w dobrach Ćmielów w okręgu opatowskim).

    Baraniecki uznany został za politycznego przestępcę i zesłany na Syberię. W maju 1866 r. podpisał i złożył w Sądzie Okręgowym Aczyńskim w guberni jenisejskiej plenipotencję na rzecz żony Marii z Pełczyńskich. Napisał w niej m.in. Ukochana żono Mario córko Michała [...] należy do mnie majątek ziemski, zapisany do miejscowych ksiąg hypotecznych pod nazwą Karczewszczyzny, z należącemi do niego z prawem wieczystego posiadania majątkami, znanemi pod nazwami Probostwo Czersk i Weteranów....

    Od 1868 r. Karczewszczyzna należała do sukcesorów Grzegorza Baranieckiego, jego dzieci: Feliksa Nikodema, Walerii, Julii Karoliny Elżbiety, Marianny Aleksandry i Eweliny Anny.

    W 1869 r. czterech mieszkańców Czerska zostało uwłaszczonych na działce gruntu w dobrach Karczewszczyzna, wchodzącej w skład miejskiego terytorium miasta Czerska. Byli to: Antoni Pruszewski, Stefan Krasnopolski, Franciszek Jóźwiak i Julian Krasnopolski.

    Część Karczewszczyzny oddzielono w 1887 r. i założono osobną księgę hipoteczną pod nazwą Dobra Karczewszczyzna litera A. Nieruchomość ta należała do Edmunda Łaszcza, zamieszkałego w dobrach Gościeńczyce. Łaszcz wydzierżawił dobra na 3 lata mieszkańcowi osady Góra Kalwaria Walentemu Brzeszczyńskiemu. Zadłużony w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim majątek, należący do Edmunda i Ludwiki Łaszczów, w 1890 r. wystawiono na licytację. Na publicznej licytacji dobra nabyli małżonkowie Maksymilian i Ewelina Perkowscy oraz Julia Baraniecka.

    Dzierżawca folwarku skarbowego Probostwo Czersk Feliks Baraniecki wykupił go od Skarbu Państwa na pełną własność w 1891 r. Pozwolono mu też na częściową sprzedaż gruntów, wchodzących w skład folwarku Weteranów.

    W 1892 r. dobra Karczewszczyzna litera A zostały ponownie zlicytowane. Ich nowym właścicielem został Tadeusz Romocki.

    Na najstarszym planie folwarku Karczewszczyzna z 1893 r., część tej nieruchomości posiada nazwę miejscową Przyborowie i została kupiona przez Kaliksta Rutkowskiego. Karczewszczyzna litera A graniczyła z gruntami sprzedanymi Karczewszczyzną litera B. Część Karczewszczyzny litera A nosiła nazwę Grudź.

    Na podstawie zaświadczenia, wystawionego przez wójta gminy Czersk w 1896 r., wiadomo, że właścicielem osady Karczewszczyzna litera A o powierzchni ponad 4 morgi był ksiądz Edmund Cieślewski (nie był to ówczesny proboszcz parafii Czersk). Osada otrzymała wówczas nową nazwę Brzozówka.

    W 1871 r. w Czersku znajdowały się 4 dwory właścicieli ziemskich oraz 41 innych domów mieszkalnych. Takie dane podał Edward Chłopicki w relacji pt. Wiosenna wycieczka w Czerskie, opublikowanej na łamach jednego z czasopism warszawskich.

    Podczas Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Polski w 1921 r. kolonia Karczewszczyzna liczyła 5 budynków mieszkalnych, w których mieszkało 30 katolików, a kolonia Łochowszczyzna 2 budynki i 12 katolików.

    W 1924 r. 24 gospodarzy osady-wsi Czersk zgłosiło w Powiatowym Urzędzie Ziemskim w Grójcu wniosek o wdrożenie postępowania scaleniowego gruntów. Obszar scaleniowy objął grunty zapisane w: tabeli nadawczej osady Czersk o powierzchni około 1003 morgów, w tabeli likwidacyjnej miasta Czerska o pow. ok. 1 morgi 5 prętów, w tabeli likwidacyjnej wsi Karczewszczyzna (3 mg 235 pr), w tabeli nadawczej wsi Czersk-Probostwo-Weteranów (65 mg 276 pr), w księdze hipotecznej Dobra Wójtostwo-Lechowe(46 mg 66 pr), w księdze hipotecznej Nieruchomość ziemska Łochowszczyzna (95 mg 284 pr), w księdze Łochowszczyzna litera A (39 mg 24 pr), w księdze Kolonia Feliksówka (ok. 1,5 mg) i w księdze Dobra Karczewszczyzna o powierzchni 167 ha. W wyniku scalenia nazwy dawnych posiadłości szlacheckich Łochowszczyzna i Karczewszczyzna straciły znaczenie prawno-administracyjne, przestały być stosowane i uległy zapomnieniu. Dotyczy to także Wójtostwa.

    Do dziś mieszkają w Czersku przedstawiciele szlacheckiej rodziny Błeszyńskich. Jej pierwszym przedstawicielem w tym mieście był urodzony Stefan Błeszyński, żołnierz (miles), występujący jako świadek w 1755 r. podczas chrztu, urodzonej w Czersku Zofii, córki krawca Antoniego Fiałkowskiego i Jadwigi Niziołkówny. W następnym roku ochrzcił w kościele czerskim własną córkę Apolonię. Jego żoną była Klara (w akcie nie podano nazwiska rodowego). Przed nazwiskiem występuje tytulatura określająca przynależność klasową nobilis = szlachetny. Rodzicami chrzestnymi dziecka byli wielmożny (magnificus - najczęściej tytuł określający urzędnika grodzkiego lub ziemskiego) wiceregent Konstanty Zaborowski i szlachetna Magdalena Moszczyńska z Czerska. W 1759 r. urodził się im syn Fabian, który zmarł w 1761 r.

    W Czersku mieszkał Marcin Błeszyński, urodzony ok. 1753 r. (chyba poza Czerskiem), najpewniej syn Stefana (zmarł w 1832 r. w wieku 79 lat). W 1792 r. piastował urząd burmistrza Czerska, a w latach 1801 i 1802 r. rajcy. Ożenił się z Katarzyną Świarcińską. Mieli liczne potomstwo. Niektóre dzieci zmarły. Były to w kolejności: Salomea (urodz. 1783 zm. 1784), Wiktoria Ewa (urodz. 1784), martwe dziecko (1785), Julia Antonina (urodz. 1786 zm. 1856), żona Jana Grotowicza, Wincenty (urodz. 1788 zm. 1789), Petronela (urodz. 1790 zm. 1827), żona Tomasza Szynkiewicza, Agnieszka (urodz. i zm. 1792), Franciszka Józefa (urodz. 1793 zm. 1832), żona Marcina Kalkowskiego, Zofia (urodz. 1794 zm. 1808), Joanna (urodz. 1795 zm. 1802), Julian (urodz. 1798 zm. 1846), Agnieszka (urodz. 1800 zm. 1801) i Jan (urodz. i zm. 1802).

    Syn Marcina i Katarzyny, jedyny, który przeżył wszystkich swoich braci - Julian, długoletni ławnik, ożenił się z Marianną z Trzcińskich. Swoim dzieciom nadali wyszukane imiona: Julian Jan (urodz. i zm. 1826), Konstanty Julian Aleksander (urodz. 1828 zm. 1831), Dionizy Urban Filip (urodz. 1829 zm. 1892), Narcyza Józefa (urodz. 1831), Marcela Nimfa (urodz. 1832 zm. 1851), Anastazy (urodz. 1833), Teofil Marceli (urodz. 1837 zm. 1838), Tytus Telesfor Kacper (urodz. 1839 zm. 1848), Walenty Faustyn (urodz. 1841), żonaty z Józefą Obuchowicz, Łucja Anastazja (urodz. 1843 zm. 1860) i Feliks Dydak (urodz. 1845).

    Syn Juliana i Marianny - Dionizy ożenił się z Magdaleną Lech. Mieli - jak ich przodkowie - wiele dzieci: Józefę (urodz. 1852 zm. 1878), Hieronima (urodz. 1854 zm. 1857), Tomasza (urodz. i zm. 1856), Konstantego (urodz. 1857 zm. 1872), Eleonorę Franciszkę (urodz. 1859), która wyszła za mąż za Jana Szczepańskiego, Jana Filipa (urodz. 1861), żonatego z Julią Szyniarską, Mariannę (urodz. 1863), Marcina Szymona (urodz. 1864 zm. 1884), Juliana Walentego (urodz. 1867), żonatego z Marianną Lech.

    Jan Filip miał z Julią Szyniarską dzieci: w 1886 r. Edmunda, w 1888 Annę, w 1890 Mariannę, w 1893 Zofię, w 1895 Dionizego, w 1897 Stanisława i w 1900 Helenę. Julian Walenty z Marianną Lech doczekali się następującego potomstwa: Dionizego (urodz. 1894 zm. 1895), Zdzisława Marcina w 1895, Mariannę w 1897 i Adelę w 1900 r. Zarówno Jan, jak i Julian swoim synom nadali imię dziadka - Dionizy.

    Podstawę tej kwerendy genealogicznej stanowiły księgi metrykalne parafii Czersk, zachowane od 1680 r. i stanu cywilnego do 1900 r. Na podstawie tych akt można by odtworzyć genealogie także innych rodzin od pokoleń związanych z Czerskiem.


    Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Baniocha
Brześce, Podłęcze
Brzumin
Cendrowice, Sobików
Coniew
Czaplin
Czaplinek, Krzymów
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Pęcław
Potycz
Tatary
Ustanów
Wólka Załęska, Tomice

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | DEK-BUD | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | SELF STORAGE | STUDIO KOLORÓW | TACPA | TYNKBOR | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Dołącz do ruchu JOW w Górze Kalwarii | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |